Emocje w tradingu

Dzień z życia tradera

Przez niektóre osoby inteligencja emocjonalna jest wyżej oceniana od poziomu IQ. W niektórych zawodach tak naprawdę w większym stopniu polegamy tylko na inteligencji emocjonalnej niż na naszym IQ. A czym właściwie jest inteligencja emocjonalna i czy możemy się jej nauczyć? Pojęcie inteligencji emocjonalnej zostało stworzone przez Daniela Golemana. Najogólniej jest to zdolność do rozpoznawania własnych uczuć oraz uczuć innych osób. W skład inteligencji emocjonalnej (EQ) wchodzą nie tylko kompetencje emocjonalne, ale i społeczne. Do tych pierwszy należą:

  • Samoświadomość – wiedza o swoich stanach emocjonalnych, jak się czujemy, dlaczego czujemy się tak, a nie inaczej itp.,
  • Adekwatna samoocena – świadomość swoich ograniczeń,
  • Samokontrola – czy możemy opanować się przed pochopnym działaniem.

Prawdopodobnie każdy z nas już niejednokrotnie przekonał się, że umiejętność identyfikowania własnych emocji ma na nas oraz otoczenie ogromny wpływ. Każdy żyje emocjami, z tym wyjątkiem, że niektóry mogą je opanować, a inni nie.

Dlaczego emocje są ważne

Czy kiedykolwiek zdarzyło Ci się pod wpływem emocji rozpocząć bójkę w barze lub pokłócić z inna osobą? Czy działałeś wtedy świadomie? W momencie wystąpienia pewnego zdarzenia wydaje nam się, że wiemy co robimy, a tak naprawdę emocje przejmują nad nami kontrolę i to one wyznaczają dalszy przebieg wydarzeń. Jeżeli nie jesteśmy w stanie rozpoznać naszych emocji, to nasze życie może przeistoczyć się w koszmar. Jednakże nie jest tak źle. Inteligencji emocjonalnej uczymy się już od naszych rodziców i mamy to w genach. Na pewno wiesz, kiedy ktoś jest nie w humorze do rozmowy. Przecież pytania typu „W jakim humorze jest szef" nie wzięły się znikąd.

Emocje wyznaczają nasze dalsze działanie, zastanów się kiedy można Cię bardziej rozzłościć? Gdy masz dobry humor i udany w dzień pracy czy wtedy, gdy miałeś fatalny dzień? Założę się, że w drugim przypadku, przedstawia to poniższy graf.

Otóż tak, nastrój wpływa na nasze uczucia. Jeżeli jesteśmy w dobrym nastroju, to potłuczona szklanka nie rozzłości nas. Natomiast podczas, gdy jesteśmy w złym nastroju, to wszystko może nas rozzłościć. Pewnie znasz to uczucie, czasem zdarza nam się wstać lewą nogą.

Dlaczego o tym w ogóle mówimy? Ponieważ cały trading ma wpływ na nasz wynikami transakcyjny. Jeżeli wstaniemy lewą nogą, to prawdopodobieństwo zakończenia tego dnia na sporej stracie jest o wiele bardziej prawdopodobne. Czy kiedykolwiek czułeś pokusę „wyjścia na swoje"? Czy miałeś nadzieje, że kurs w końcu się odwróci? Jeżeli tak, to nie jestem sam. Za każdym wykresem kryją się emocje innych uczestników. Cały rynek możemy porównać do jednej, wielkiej karuzeli oraz do cyku emocjonalnego.

emocje na giełdzie

Źródło: buffet.pl

Każdy cykl wygląda tak samo. Ponadto, jeżeli w bliskiej przeszłości osiągnęliśmy doskonałe wyniki transakcyjne, to prawdopodobnie odczuwamy radość oraz euforie. Jeżeli nie jesteśmy wstanie odczytać naszych emocji, to zbyt optymistyczne podejście do rynku może doprowadzić do sporej straty na rynku. Każdy wolałby tego uniknąć.

Edukacja Forex

Jeżeli kiedyś zastanawiałeś się dlaczego rynek jest często nieefektywny, to właśnie znalazłeś odpowiedź. Ostatnia bańka na rynku nieruchomości na samym początku została stworzona przez banki komercyjnie, a następnie przez zbyt optymistyczne społeczeństwo. Podczas depresji każdy z nas przestaje inwestować, natomiast profesjonalni gracze już zajmują pozycję na rynku. Następnie notowania powoli wzrastają, analitycy techniczni odczuwają ulgę i zaczynają podkupywać dany instrument. Podczas dalszego wzrostu notowań do inwestycji zaczyna napływać kapitał osób, które nie mają pojęcia o inwestycji. Właśnie wtedy następuje szczyt inwestycji i krach. W momencie, gdy większość społeczeństwa odczuwa euforie, to nikt nie patrzy na realną wycenę instrumentu. Każdy inwestuje i daje się zapędzić w róg. Właśnie dlatego znajomość własnych emocji, a także rynku jest tak ważna.

Emocje jakie nam towarzyszą

Emocje, które mogą nam towarzyszyć podczas tradingu jest mnóstwo, jednakże na samym początku musimy wiedzieć o ich istnieniu. Poniżej zostało przedstawione kilka uczuć, które w długim okresie mogą uniemożliwić nam osiągnięcie wymarzonego sukcesu:

  • Strach – emocja odpowiedzialna za niepowodzenie w życiu. Danej emocji nie możemy przypisać jedynie tradingowi. Strach jest emocją, której nikt nie jest w stanie ominąć, każdy ją odczuwa. „Znowu uciekła mi pozycja" – czy zdążyło Ci się kiedykolwiek tak pomyśleć? I co po tym zrobiłeś? Goniłeś pozycję? Czy zdążyło Ci się kiedyś po kilku nieudanych pozycjach nie wejść w kolejną chociaż twój system wygenerował sygnał transakcyjny? To, co budzi wśród inwestorów oraz trajderów przerażenie to strach przed stratą, a tak naprawdę przed popełnieniem błędu. Kolejną obawą może być zaniechanie stosowania systemu transakcyjnego. Często skaczemy z kwiatka na kwiatek nie zastanawiając się, czy dany system sprawdziłby się na realnym rynku.
  • Lęk – jest emocją połączoną ze strachem. Ma różne odmiany. Możemy odczuwać go przed otwarciem pozycji. Na przykład od kilku dni czekamy na zajęcie pozycji, a gdy nastaje to zastanawiamy się, czy aby na pewno dobrze postępujemy. Możemy także odczuwać lęk po otwarciu pozycji. W tym momencie sprawdzamy notowania co kilka minut lub zamykamy naszą pozycję na zysku o wiele wcześniej niż powinniśmy. Po wszystkim widzimy, jak pozycja dotarłaby do naszego zlecenia realizującego zyski i wpadamy w złość.
  • Chciwość – jest cechą, z którą wszyscy jesteśmy dobrze zaznajomieni. Jest to wygórowane pragnienie bogactwa, pieniędzy. Jeżeli jesteśmy milionerami, to chcemy zostać multimilionerami i tak dalej. Czasem nie ma końca. Jak dana emocja może objawiać się w tradingu? Jeżeli zarobimy 1000 zł, to żałujemy, że nie otworzyliśmy kilka razy większej pozycji i myślimy cały czas o zyskach. Ale co to zmieni? Czy kilka zer na naszym koncie sprawi, że staniemy się bardziej szczęśliwi? Otóż nie, a zbyt duża chciwość z pewnością może doprowadzić nas do wielkiej zguby. W momencie, gdy inwestor zaczyna być chciwy może nie być tego nawet świadomy. Może się to objawiać na ciągłe sprawdzanie swoich zyskownych pozycji, przeliczanie realnych zysków, ile zarobimy w przyszłości, dokupieniem danego instrumentu itp.
  • Nadzieja – jak i wszystkie inne emocje są bardzo negatywna dla traderów. W normalnym życiu nadzieja może być uważana za pozytywną emocje, niestety nie tutaj. Nadzieja jest równoznaczna z oczekiwaniem, a rynkowi jest wszystko obojętne. Mając nadzieję, że każda transakcja zostanie zakończona na plusie prowadzi do zguby oraz przyszłego rozczarowania Marzenia o ponadprzeciętnych zyskach tak samo. Jeżeli mamy pozycję, która traci, to nadzieja może zwodzić nas, że rynek zaraz się odwrócić, czego skutkiem jest coraz większa strata na naszym rachunku.
  • Żal – co odczuwasz podczas stratnej pozycji? Prawdopodobnie żal i rozgoryczenie stratną pozycją. Dlaczego rynek mi to zrobił? Jak on mógł? I tak dalej… Przecież miało być tak pięknie, miała to być zyskowna transakcja, a tak jak zawsze zakończyła się na minusie. Traderzy zbyt dużo uwagi poświęcają stratnym pozycją w przeszłości.
  • Samozadowolenie – jeżeli pod rząd uda nam się osiągnąć zysk, to możemy popaść w samozadowolenia, które w długim terminie może na nas działać bardzo destrukcyjnie. Niestety huraoptymizm doprowadza do złych decyzji. Traderzy biorą na siebie zbyt duże ryzyko, a to wszystko prowadzi prosto do porażki.

Jak opanować emocje?

Zanim nauczymy się opanowywać oraz kontrolować swoje emocje, to na samym początku musimy zdać sobie sprawę z ich istnienia. Jeżeli masz chwilę czasu lub podejmujesz decyzję transakcyjną to zadaj sobie kilka pytań:

  • 1.Co teraz czuję?
  • 2.Jaki mają przebieg oraz intensywność?
  • 3.Kiedy się kończą i ile trwają?

Jeżeli jesteśmy w trakcie sesji tradingowej, to musimy zdawać sobie sprawę z wpływu naszych emocji na nasz trading. Za każdym razem zapisuj odpowiedzi na kartce i do nich powracaj, najlepszym wyborem może okazać się założenie dziennika transakcyjnego. Najlepszym sposobem na kontrolę naszych emocji jest medytacja. Jeżeli nie mamy czasu na medytację, to należy być uważnym, czyli skupionym na podstawowej czynności, którą w tym momencie robimy.

Kolejnym sposobem może być wizualizacja, która polega na wyobrażaniu sobie ostatecznego rezultatu, który chcemy osiągnąć. Udowodniono, że podczas wizualizacji stosowanej przez sportowców do ćwiczenia w umyśle konkretnej czynności, ich mięśnie współpracują o wiele lepiej z całym ciałem. Każdy sportowiec wyobraża sobie jak kończy wyścig ze złotym medalem. Oczywiście w tradingu nie mamy wpływu na aktualne notowania, lecz mamy na nasze zachowanie. Oczami wyobraźni możemy myśleć o powstaniu sygnału transakcyjnego, jak wtedy reagujemy, jak otwieramy pozycję oraz ją zamykamy. Wszystko to pozwala nam na nabranie poprawnych nawyków, które są kluczowe w tym zawodzie.

Jeżeli marzymy o sukcesie w tym zawodzie, to powinniśmy posiadać 5 cech:

  • Wytrwałość
  • Cierpliwość
  • Konsekwencje
  • Opanowanie
  • Pracowitość

Tylko posiadając wytrwałość przebrniesz przez pierwsze trudy związane z rynkiem kapitałowym. Nie od razu Rzym zbudowano. Cierpliwość oraz konsekwencja pozwoli nam na podążanie za naszym systemem transakcyjnym bez zwątpienia, czy działa. Opanowanie uchroni nas przed efektem „wyjścia na swoje" oraz przed głupimi pomysłami w style „sprawdzę to i to, a tutaj otworze większą pozycję". Do tego wszystkiego najważniejszą cechą oraz konieczną do osiągnięcia sukcesu w każdej dziedzinie jest pracowitość. Bez tej cechy nie mamy co liczyć na zwycięstwo. Tak naprawdę edukacja siebie jest kluczem do wszystkiego.

Handluj profesjonalnie

Podsumowanie

To właściwie wszystko, co musisz wiedzieć o inteligencji emocjonalnej. Jeżeli jesteś zainteresowany daną dziedziną, to znajdziesz profesjonalną literaturę na ten temat. Natomiast teraz skup się na swoich emocjach oraz za każdym razem zadaj sobie pytanie co możesz czuć lub zgaduj jak mogą czuć się ludzie Cię otaczający. Nie zapomnij także, że emocje mogą się roznosić. Jeżeli przebywasz ze złymi osobami, które są poddenerwowane, to sam możesz także zacząć odczuwać daną emocję. Jeżeli zaczniesz wcześniej działać, to możesz zaoszczędzić sobie sporo przykrych emocji. Niemniej jednak najważniejszą rzeczą jaką powinieneś zapamiętać z tego artykułu to, to że samo IQ nie doprowadzi nas do wymarzonego sukcesu. Liczy się także inteligencja emocjonalna, tak naprawdę w tym zawodzie jest to główny czynnik odpowiadający za sukces.