Admiral Markets Group składa się z następujących firm:

Admiral Markets Cyprus Ltd

Nadzorowany przez Cyprus Securities and Exchange Commission (CySEC)
Strona dostępna tylko w języku angielskim
KONTYNUUJ

Admiral Markets AS

Nadzorowany przez Estonian Financial Supervision Authority (EFSA)
KONTYNUUJ

Admiral Markets UK Ltd

Nadzorowany przez Financial Conduct Authority (FCA)
KONTYNUUJ
Uwaga: Jeśli zamkniesz to okno bez wyboru spółki operacyjnej, zgadzasz się kontynuować zgodnie z regulacjami FCA.
Uwaga: Jeśli zamkniesz to okno bez wyboru spółki operacyjnej, zgadzasz się kontynuować zgodnie z regulacjami FCA.
Regulator efsa fca

Recesja gospodarcza, czyli jak się do niej przygotować

Czas czytania: 16 minut

Czy wiesz, że dwie trzecie osób po prostu nie zastanawia się, czy zbliża się następna recesja gospodarcza? To szczególnie przeraża, biorąc pod uwagę, że coraz więcej ekonomistów ostrzega przed tym, że jednak w najbliższej przyszłości odczujemy skutki recesji gospodarczej. Istnieją jednak pewne proste sposoby przygotowania się na recesję, takie choćby jak rozważenie, w jaki sposób recesja może wpłynąć na giełdę oraz poznanie strategii odpornych na recesję, które są stosowane przez globalnych inwestorów w celu potencjalnego czerpania z niej zysków

Recesja

W tym artykule wyjaśniamy, co to jest recesja gospodarcza, co ją powoduje, jak wpływa na gospodarkę i rynek akcji, a także jak przygotować się na następną recesję i kilka strategii odpornych na skutki recesji gospodarczej, które możesz zachować w swoim arsenale przygotowanym na nadejście kolejnej recesji.

Co to jest recesja gospodarcza?

Narodowe Biuro Badań Ekonomicznych (NBER) definiuje, że recesja gospodarcza to: „znaczący spadek aktywności gospodarczej w całej gospodarce, trwający dłużej niż kilka miesięcy". Spadek aktywności gospodarczej czy też spowolnienie gospodarcze mierzy się za pomocą pięciu następujących wskaźników: realny produkt krajowy brutto (PKB), realny dochód, zatrudnienie, produkcja przemysłowa i sprzedaż detaliczna.

Recesja definicja wedłu ekonomistów i analityków idzie o krok dalej i twierdzi, że recesja gospodarcza ma miejsce wtedy, gdy notowane są dwa kwartały spadku PKB. Istnieją również inne, bardziej widoczne skutki recesji gospodarczej, takie jak bankructwa firm, słabnąca sprzedaż w sklepach z powodu niskich wydatków konsumenckich, spadek cen domów i wysoka stopa bezrobocia.

Jakie są przyczyny recesji gospodarczej?

Istnieje wiele przyczyn recesji gospodarczej. Niektóre załamania gospodarcze są wywoływane przez wojny, a inne przez działania rządu. Mówiąc ogólnie, lokalna lub światowa recesja gospodarcza jest spowodowana nierównowagą w gospodarce, którą należy poprawić.

Na przykład przyczyny recesji gospodarczej w 2008 r. należy się doszukiwać w irracjonalnym entuzjazmie na rynku mieszkaniowym w USA. Wszyscy uważali, że ceny domów będą rosły, co doprowadziło do tego, że wiele osób kupowało domy, na które nie było ich stać. Rezerwa Federalna USA utrzymywała stopy procentowe na niskim poziomie, co zachęcało do zaciągania większych pożyczek, dodatkowo napędzanych przez możliwość zaciągania kredytów, z których spłacane były tylko odsetki.

Instytucje finansowe stworzyły skomplikowane produkty, łącząc ze sobą dobre i złe kredyty. Gdy ludzie przestali spłacać swoje pożyczki, rynek wpadł w panikę, co ostatecznie doprowadziło do bankructwa banków i planu ratunkowego na kwotę 700 miliardów dolarów.

Podczas gdy recesja w 2008 r. była spowodowana nadmiernym zadłużeniem w gospodarce, przyczyny recesji gospodarczej w 2001 r. znajdowały się na rynku, gdzie zawyżano ceny akcji spółek technologicznych, co doprowadziło do pęknięcia „bańki technologicznej". W przeszłości każde spowolnienie gospodarcze było wyjątkowe, ale występują pewne podobieństwa, takie jak wysokie stopy procentowe, bańki na cenach aktywów i ekstremalny poziom inflacji.

Jeśli chcesz, aby kolejna recesja nie dopadła właśnie Ciebie, ważnym krokiem jest upewnić się, że masz odpowiednie narzędzia w swoim arsenale finansowym. Jednym z nich jest MetaTrader 5 - wielozadaniowa platforma transakcyjna numer 1 na świecie. Platforma, którą Admiral Markets oferuje całkowicie BEZPŁATNIE! Dostęp do doskonałych możliwości tworzenia wykresów, darmowych danych i analiz rynku w czasie rzeczywistym, najlepszych dostępnych widżetów do tradingu i wielu innych. Kliknij na poniższy baner i pobierz go całkowicie BEZPŁATNIE!

Recesja gospodarcza metatrader

Jak światowa recesja gospodarcza wpływa na rynek akcji?

Kontynuując wątek, co to jest recesja gospodarcza, należy zauważyć, że giełda nie jest wskaźnikiem recesji gospodarczej. Wynika to z tego, że rynek akcji reprezentuje poglądy inwestorów na przyszłe zyski spółek notowanych na giełdzie, a nie na stan gospodarki.

Jednak, gdy rozważamy skutki recesji gospodarczej, to zauważamy, że podczas recesji konsumenci zwykle wydają mniej, co może prowadzić do redukcji miejsc pracy, co może wpłynąć na rentowność lub przyszłe zyski firm. Dlatego zazwyczaj spadek aktywności gospodarczej pokrywa się ze spadkiem na giełdzie. Przykładowo, spójrzmy na kryzys finansowy w 2008 roku i indeks giełdowy Dow Jones 30 (DJI 30), który reprezentuje trzydzieści amerykańskich firm z różnych sektorów, takich jak Apple, Nike, McDonald's i innych.

spowolnienie gospodarcze

Źródło Admiral Markets MetaTrader 5, DJI 30 miesięczny - Zakres danych: od 1 maja 2005 r. do 15 sierpnia 2019 r., utworzony 15 sierpnia 2019 r., o 13:56 czasu BST. - Uwaga: Wyniki osiągnięte w przeszłości gwarantują zanotowania podobnych w przyszłości.

Żółte pole na powyższym wykresie pokazuje spadek indeksu Dow Jones 30 od października 2007 r. do marca 2009 r., gdy miała miejsce światowa recesja gospodarcza, czyli spadek aktywności gospodarczej. Podczas gdy indeks znacznie spadł w tym czasie, wyznaczył dołek zanim sama gospodarka zaczęła ponownie stawać na nogi. Wynika to z faktu, że podczas recesji banki centralne zwykle obniżają stopy procentowe, aby obniżyć koszty finansowania zewnętrznego w nadziei, że firmy wykorzystają kapitał na inwestycje, innowacje, zatrudnienie i tak dalej. Chodzi o to, aby gospodarka znów się rozwijała.

Zrozumienie tego oznacza, że możesz zacząć przygotowywać się do następnej recesji, stosując strategie odporne na załamanie gospodarcze, jak opisano w dalszej części.

Jak przygotować się na skutki recesji gospodarczej z Admiral Markets

Wiele osób uważa, że próba znalezienia idealnie dokładnego momentu, w którym gospodarka przechodzi w załamanie gospodarcze, jest najważniejsza dla odpowiedniego przygotowania na wydarzenie, jakim jest światowa recesja gospodarcza. W rzeczywistości ważniejszy jest dostęp do odpowiednich finansowych produktów, by móc czerpać korzyści z wszelkich znaczących ruchów na rynkach.

Zanim przyjrzymy się kilku strategiom handlowym odpornym na recesję, oto jak możesz zacząć przygotowywać się do następnej recesji:

1. Otwórz rachunek handlowy u regulowanego brokera

W czasach niepewności gospodarczej, takiej jak recesja gospodarcza, chcesz mieć pewność, że Twój broker służy Twoim najlepszym interesom i prowadzi kompetentnie działalność. Brokerzy regulowani przez najbardziej rozpoznawalne organy nadzoru finansowego na świecie, takie jak np. brytyjski Urząd Nadzoru Finansowego (FCA), oferują wyższy poziom stabilności finansowej i bezpieczeństwa.

Admiral Markets jest regulowany przez czterech najbardziej uznanych regulatorów i podmiotów nadzoru finansowego na świecie: UK Financial Conduct Authority (FCA), Australian Securities i Investments Commission (ASIC), Cyprus Securities i Exchange Commission (CySEC) oraz Estonian Financial Supervision Authority (EFSA).

2. Naucz się korzystać z kontraktów na różnicę (CFD), aby czerpać zyski ze spadającego rynku

Istnieje wiele korzyści i ryzyk związanych z handlem kontraktami CFD. Jednak handlując nimi użytkownicy mogą potencjalnie czerpać zyski zarówno ze spadających rynków, który może wywołać recesja gospodarcza, tak samo łatwo jak z rynków, które rosną - jest to kwestia, którą omówimy bardziej szczegółowo w naszej pierwszej strategii handlu odpornej na recesję opisaną poniżej.

Nauczenie się, jak działa handel CFD, może być przydatne w czasie recesji, w której niektóre rynki spadają, a niektóre rosną, zapewniając elastyczność niezbędną do handlu.

Użytkownicy mogą również pozostać przy tradycyjnym rachunku handlu akcjami, takiego jak Admiral.Invest, który umożliwia inwestowanie w akcje spółek. Chociaż na tym koncie nie można czerpać zysków ze spadającego rynku, istnieją inne korzyści, takie jak możliwość pobierania wypłat dywidendy. Jednak możliwość dostępu do różnych produktów handlu finansowego od tego samego brokera może okazać się korzystna.

3. Przećwicz handel na łatwej w użyciu, szybkiej i bezpiecznej platformie transakcyjnej

Najpopularniejszą platformą handlową na świecie jest MetaTrader (MetaTrader 4, MetaTrader 5 i MetaTrader WebTrader), którą użytkownicy Admiral Markets mogą pobrać ZA DARMO. Niezależnie od tego, czy prowadzisz transakcje na komputerze PC, Mac, systemie Android lub iOS, skutki recesji gospodarczej nie będą ci straszne, gdyż możesz uzyskać dostęp do pakietu platform transakcyjnych MetaTrader i cieszyć się doskonałymi funkcjami tworzenia wykresów, szeroką gamą klas aktywów do handlu, darmowymi danymi i wiadomościami z rynku, a także szeroką gamą technicznych i fundamentalnych wskaźników.

Przygotowując się do handlu na rynkach finansowych podczas recesji, ważne jest, aby już wcześniej wiedzieć, jak korzystać z platformy transakcyjnej, jak uzyskać dostęp do różnych rynków i jak przeprowadzać transakcje na żywo zanim ujawnią się w pełni przyczyny recesji gospodarczej. Wynika to z faktu, że wielu traderów i inwestorów będzie starało się odpowiednio dostosowywać i zarządzać swoimi portfelami, co może doprowadzić do bardzo szybkich zmian na rynkach. Na pewno nie chcesz być spowalniany, zastanawiając się, jak otworzyć platformę transakcyjną!

Rachunek transakcyjny w wersji demonstracyjnej to idealny sposób na rozpoczęcie ćwiczeń w środowisku wolnym od ryzyka, co pomoże w tym, że będziesz gotowy we właściwym czasie.

Gotowy? Przygotuj się skutki recesji gospodarczej i już teraz otwórz DARMOWY rachunek transakcyjny w Admiral Markets, klikając na poniższy baner:

Recesja - otwórz rachunek demo

4. Poznaj różne klasy aktywów, takie jak Forex, akcje, towary i indeksy

Na rynkach finansowych istnieje wiele rynków, na których można handlować, takich jak Forex, rynek akcji, towarów, indeksów, obligacji i kryptowalut. Niektóre z tych rynków mogą wykazywać tendencje do wzrostu lub spadku gdy już zawita recesja gospodarcza..

Na przykład w jednej ze strategii zabezpieczających przed recesją w następnej części omówimy tendencję inwestorów do przechodzenia na aktywa nazywane „bezpieczną przystanią", takie jak złoto i frank szwajcarski.

Gdy już wiesz, co to jest recesja gospodarcza i znasz jej skutki, to wiedz również, że aktywa „bezpiecznej przystani" są szczególną grupą i odnoszą się do rynków, które powinny zachować swoją wartość, nawet jeśli załamią się globalne rynki finansowe. Frank szwajcarski jest uważany za bezpieczny ze względu na stabilność szwajcarskiego rządu i jego systemu finansowego. Złoto jest uważane za bezpieczną przystań ze względu na jego wykorzystanie jako formy pieniądza w czasach starożytnych.

Zrozumienie specyfiki różnych klas aktywów, którymi możesz handlować, może pomóc ci przygotować się na skutki recesji gospodarczej oraz do handlu w czasie, gdy ta recesja już się pojawi, o czym dowiesz się w następnej sekcji

Następna recesja gospodarcza - jak się przygotować

Po skonfigurowaniu rzeczywistego lub demonstracyjnego rachunku handlowego i pobraniu platformy handlowej MetaTrader następnym krokiem w przygotowaniach do spowolnienia gospodarczego jest zbudowanie planu tradingowego z koszykiem strategii handlowych odpornych na różne wydarzenia, w tym na takie, jakim jest światowa recesja gospodarcza.

W tym artykule skupimy się na trzech strategiach odpornych na recesję na różnych rynkach. Więcej strategii do zastosowania w różnych warunkach rynkowych można znaleźć w artykule „Systemy transakcyjne na 2019".

Strategie handlowe odporne na skutki recesji gospodarczej

Aby skutecznie zrozumieć poniższe strategie, najlepiej jest otworzyć platformę Admiral Markets MetaTrader, abyś mógł śledzić przykłady na własnych wykresach.

# 1 Zdywersyfikuj swój portfel akcji, stosując rotację sektorową

Dla osób posiadających pozycje w portfelu akcyjnym istnieje ryzyko, że akcje te będą zachowywały się słabo w czasie spowolnienia gospodarczego. Niektórzy inwestorzy mogą próbować „zabezpieczyć" swoją ekspozycję poprzez zwarcie indeksowych kontraktów CFD (wyjaśniono to w następnej strategii odpornej na recesję). Celem jest, aby wszelkie zyski z handlu na spadającym rynku zrównoważyły wszelkie straty wynikające ze spadku wartości portfela akcji. Łatwiej to jednak powiedzieć niż zrobić.

Aby przygotować się na wydarzenie, jakim jest recesja gospodarcza, inwestorzy mogą rozważyć zastosowanie „rotacji sektorej". Jest to praktyka polegająca na przemodelowaniu portfela akcji na korzyść sektorów, które zazwyczaj osiągają lepsze wyniki. Na przykład w trakcie recesji gospodarczej sektory „defensywne", takie jak artykuły konsumpcyjne, usługi komunalne i opieka zdrowotna, zachowują się lepiej niż inne sektory, takie jak sektor konsumpcji dyskrecjonalnej, handel detaliczny itd. Wynika to z faktu, że firmy te zapewniają usługi lub produkty, których ludzie będą nadal potrzebować, bez względu na to, czy pojawiła się recesja gospodarcza.

Inwestorzy mogą także próbować gromadzić akcje spółek wypłacających wyższe dywidendy. Jeśli inwestujesz w akcje spółek, masz prawo do dywidendy, która jest zasadniczo częścią zysków tych spółek. Zwykle inwestorzy starają się znaleźć najlepsze spółki dywidendowe, jako źródło dochodu.

Jednym z najprostszych sposobów rozpoczęcia inwestowania w akcje jest otwarcie konta Admiral.Invest, które umożliwia inwestowanie w akcje i fundusze ETF z 15 największych giełd światowych za pośrednictwem platformy handlowej MetaTrader 5. Inne korzyści obejmują bezpłatne dane rynkowe w czasie rzeczywistym, aktualizacje rynku premium, zerowe opłaty za prowadzenie rachunku, niskie prowizje od transakcji i wypłaty dywidendy! Możesz otworzyć konto inwestycyjne, klikając na poniższy baner:

Światowa recesja gospodarcza

# 2 Skracaj CFD na indeksy akcji

Dzięki Admiral Markets możesz handlować na różnych kontraktach CFD na indeksy, takich jak Dow Jones 30 (DJI 30), niemiecki DAX 30 (DAX 30) i FTSE 100. Aby przekonać się, na których rynkach można handlować, wykonaj następujące kroki:

  1. Otwórz MetaTrader.
  2. Otwórz sekcję Rynek z menu Widok u góry lub naciskając Ctrl + M na klawiaturze. Otworzy się lista symboli rynkowych po lewej stronie wykresu.
  3. Kliknij prawym przyciskiem myszy okno Rynek i wybierz Symbole lub naciśnij Ctrl + U na klawiaturze.
  4. Spowoduje to otwarcie okna pokazanego poniżej, na którym znajdują się wszystkie rynki, na których możesz handlować.
  5. Wybierz indeksy cashowe.

co to jest recesja gospodarcza

Informacja o ryzyku: Wykresy instrumentów finansowych w tym artykule służą wyłącznie celom ilustracyjnym i nie stanowią porady handlowej ani sugestii do kupna lub sprzedaży jakiegokolwiek instrumentu finansowego oferowanego przez Admiral Markets (kontrakty CFD, ETF, akcje). Uwaga: Wyniki osiągnięte w przeszłości gwarantują zanotowania podobnych w przyszłości.

Indeksy giełdowe reprezentują wybrane spółki giełdowe. Na przykład indeks Dow Jones 30 jest obliczany na podstawie cen zamknięcia i kapitalizacji rynkowej 30 amerykańskich firm. Należą do nich Apple, Boeing, Pfizer, Microsoft, Nike, Wal-Mart i inne.

Gdy firmy borykają się z trudnościami w czasach recesji gospodarczej, ceny ich akcji zwykle spadają. Więc zamiast kupować akcje lub inwestować w indeks z oczekiwaniem, że cena wzrośnie i będziesz mógł sprzedać z zyskiem, możesz zrobić coś przeciwnego, handlując kontraktami CFD na indeksy giełdowe.

Gdy trwa światowa recesja gospodarcza, wraz ze spadkiem cen poszczególnych akcji spada również indeks, którego są składnikiem. Dlatego inwestorzy często sprzedają lub „skracają" indeksy, aby potencjalnie skorzystać ze spadających cen. Korzystanie z kontraktów CFD umożliwia otwarcie transakcji „Krótkiej", co oznacza, że sprzedajesz CFD po wyższej cenie z nadzieją, że cena spadnie, i możesz zamknąć pozycję, odkupując ją po niższej cenie i osiągając zysk z różnicy w cenach.

Oczywiście, jeśli rynek wzrośnie, inwestor wtedy straciłby pieniądze, więc niezbędne jest zarządzanie ryzykiem.

Lepiej będzie, gdy początkujący traderzy na początku będą utrzymać niski poziom ryzyka i stosować zlecenia stop-loss, czyli zlecenie z poziomami cenowymi, które umieszczasz w formatce zleceń handlowych, aby wyjść z pozycji, co ma zminimalizować wszelkie straty. Aby skrócić CFD na indeks (otworzyć krótką pozycję), wykonaj następujące kroki:

  1. Korzystaj ze strategii transakcyjnej, aby określić możliwe poziomy wejścia, stop loss i ceny docelowej.
  2. Wybierz indeks na platformie MetaTrader, wybierając indeks w oknie Rynek, kliknij go lewym przyciskiem myszy, przytrzymaj i przeciągnij na wykres i zwolnij.
  3. Kliknij wykres prawym przyciskiem myszy, wybierz Handel -> Nowe zlecenie lub naciśnij F9 na klawiaturze.
  4. Pojawi się pokazana poniżej formatka zlecenia, a trader może kliknąć opcję sprzedaży lub kupna.przyczyny recesji gospodarczej

Teraz pytanie brzmi: jakiej strategii handlowej lub narzędzi użyjesz, gdy zagości recesja, aby określić, kiedy skrócić się na rynku? Istnieje wiele różnych narzędzi, z których traderzy mogą korzystać w celu osiągnięcia korzyści, takie jak wskaźniki techniczne i formacje price action. Przykłady można znaleźć w artykule „Najlepsze wskaźniki analizy technicznej na forex".

# 3 Kup kontrakty CFD na złoto

Złoto jest popularnym rynkiem dla traderów i inwestorów w czasach niepewności gospodarczej. Wynika to z jego statusu jako „bezpiecznej przystani", gdyż historia złota sięga czasów starożytnych, kiedy było używane jako forma pieniądza. Gdy szalała światowe załamanie gospodarcze w 2008 r. inwestorzy uciekali z giełdy w kierunku rynku złota, jak pokazuje poniższy wykres:

co to jest recesja

Źródło: Admiral Markets MetaTrader 5, Złoto - Gold, miesięczny - Zakres danych: od 1 stycznia 1992 r. do 15 sierpnia 2019 r., utworzony 15 sierpnia 2019 r. o 16:08 czasu BST. - Uwaga: Wyniki osiągnięte w przeszłości gwarantują zanotowania podobnych w przyszłości.

Na długoterminowym wykresie złota, który został zamieszczony powyżej żółta ramka pokazuje przedział od początku 2008 r. do szczytu, jaki osiągnęła cena złota we wrześniu 2011 r. Cena złota rosła już przed recesją, ale ruch przyspieszył, gdy pojawiły się skutki recesji gospodarczej, czyli bankructwa firm i programy ratowania banków.

Ze wszystkich metali szlachetnych złoto jest największym rynkiem, który w czasach recesji gospodarczej oferuje inwestorom możliwość dywersyfikacji, a także krótko- i długoterminowe okazje transakcyjne ze względu na dużą zmienność ceny i wyraźne trendy. Traderzy w Admiral Markets mogą handlować złotem bez prowizji.

Recesja gospodarcza - wnioski

Dostęp do elastycznych produktów handlowych, różnorodność klas aktywów oraz szybka, bezpieczna platforma handlowa są niezbędne w przygotowaniach na wypadek, gdyby pojawiła się kolejna światowa recesja. Z Admiral Markets możesz:

  • Handlować z doświadczonym brokerem regulowanym przez cztery globalny organy nadzoru finansowego, w tym brytyjski Financial Conduct Authority.
  • Uzyskać dostęp do najszybszych i najbezpieczniejszych platform transakcyjnych od MetaTrader na PC, Mac, Android i iOS.
  • Handlować 24 godziny na dobę, pięć dni w tygodniu.
  • Skorzystać z polityki ochrony przed ujemnym saldem dla spokoju ducha.

Jeśli zainspirowaliśmy cię do rozpoczęcia handlu lub ten artykuł dostarczył dodatkowej wiedzy na temat handlu oraz jak przygotować się na skutki recesji gospodarczej, możesz z zadowoleniem przyjąć, że że Admiral Markets zapewnia możliwość handlu z Forex i CFD na ponad 80 walutach, wraz z najnowszymi wiadomościami z rynku i analizami technicznymi dostarczanymi ZA DARMO! Kliknij na poniższy baner, aby otworzyć rachunek rzeczywisty już dziś!

Trade Forex & CFDs

Inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:

Powiedz Tak! Admiral Markets

Admiral Markets to wielokrotnie nagradzany i regulowany broker Forex i CFD, oferujący możliwość inwestowania na ponad 8000 instrumentów finansowych za pośrednictwem najpopularniejszych platform handlowych na świecie: MetaTrader 4 i MetaTrader 5. Rozpocznij handel już dziś!

Niniejszy materiał nie zawiera i nie powinien być interpretowany jako zawierający porady inwestycyjne lub rekomendacje inwestycyjne lub ofertę lub zachętę do zawierania transakcji na instrumentach finansowych. Należy pamiętać, że analizy instrumentów finansowych, które odnoszą się do wyników osiągniętych w przeszłości, mogą się zmieniać w czasie. Przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji inwestycyjnej, powinieneś zasięgnąć porady niezależnego doradcy finansowego, aby upewnić się, że rozumiesz związane z tym ryzyko.

Ostrzeżenie o Ryzyku

Kontrakty CFD są złożonymi instrumentami i wiążą się z dużym ryzykiem szybkiej utraty środków pieniężnych z powodu dźwigni finansowej. 77% rachunków inwestorów detalicznych odnotowuje straty w wyniku handlu kontraktami CFD u niniejszego dostawcy. Zastanów się, czy rozumiesz, jak działają kontrakty CFD, i czy możesz pozwolić sobie na wysokie ryzyko utraty pieniędzy.