Regulator

Co się stanie, jeśli wybiorę regulatora?

Admiral Markets UK jest podmiotem regulowanym przez UK Financial Conduct Authority (FCA): Firm Ref № 595450.

Admiral Markets AS jest podmiotem regulowanym przez Estonian Financial Supervision Authority (EFSA): License № 4.1-1/46.

Wybór jednego z tych regulatorów pozwoli wyświetlić odpowiednie informacje na całej stronie. Jeśli chcesz wyświetlić informacje dotyczące innego regulatora, zaznacz go.

Dziękuję, rozumiem to
fca
efsa

Stopy procentowe w gospodarce, część I

Wskazniki fundamentalne Forex

Krótkoterminowe stopy procentowe zależą od banków centralnych, natomiast długoterminowe w większej mierze od rynku. Niemniej jednak bank centralny również może wpływać na długoterminowe stopy procentowe, ostatnio mamy z tym styczność. W bieżącym artykule przyjrzymy się warunkom makroekonomicznym, które wpływają na krótkoterminowe oraz długoterminowe stopy procentowe. Jednak na samym początku należy zapoznać się z ich definicją.

Stopy procentowe – koszt kapitału albo cena, jaka przysługuje posiadaczowi kapitału z racji udostępnienia go innym na określony czas. Koszt ten wyrażony jest jako procent od pożyczonej sumy. Mierzony jest w ujęciu rocznym.

Jeżeli mielibyśmy ująć całą definicje stóp procentowych w kilku słowach to brzmiałaby tak: koszt pozyskania kapitału. Większość osób nie ma bladego pojęcia o wpływie stóp procentowych na nasze życie. Jeżeli czegoś nie wiemy, to nie jest to jednoznaczne z tym, że nie wpływa na nasze życie. Wręcz przeciwnie. Stopa procentowa określa ile odsetek otrzymamy lub zapłacimy, jeżeli zaciągniemy kredyt lub sami go udzielimy.

W przypadku banków centralnych, na przykład w Polsce, Narodowy Bank Polski ustala koszt pożyczki kapitału (stopy procentowe) po jakiej jest skłonny pożyczyć bankom komercyjnym kapitał bądź ile płaci za utrzymywanie w nich depozytu. Każde państwo posiada swoisty bank centralny, który definiuje koszt pozyskania kapitału. Stopy procentowe są głównym narzędziem stosowanym przez banki centralne. W ostatnim czasie obserwujemy jej obniżenie niemal w każdym Państwie na świecie. Oprócz kontroli stóp procentowych banki centralne mogą stosować inne instrumenty, które mają doprowadzić do wcześniej założonego celu. Należą do nich np. skup papierów wartościowych jakim są obligacje skarbowe, korporacyjne bądź nawet skup akcji na giełdzie. Przekłada się to na wzrost podaży pieniądza w gospodarce.

Jak wysokość stóp procentowych wpływa na nasze życie

Wysokość stóp procentowych bezpośrednio wpływa na wysokość naszego kredytu oraz oszczędności. Samo ustalanie stóp procentowych pomaga władzom monetarnym na regulowanie aktywności gospodarczej. Jeżeli gospodarka spowalnia, to stopy są obniżane, jeżeli pędzie jak rozgrzana lokomotywa, to stopy są podnoszone. Bank Centralny ma szeroki wachlarz instrumentów, jakie może zastosować do regulacji aktywności gospodarczej. Zgodnie ze swoją analizą może wybrać strategie luźnej polityki monetarnej lub restrykcyjnej polityki monetarnej. Każda z nich inaczej wpłynie na rynek kapitałowy, a także na wysokość naszego kredytu.

Ekspansywna polityka monetarna

Ekspansywna polityka monetarna, inaczej luźna, czy też gołębia polityka polega na udostępnieniu kapitału coraz większej ilości osób. W tym przypadku bank centralny za wszelką cenę stara się poluzować warunki kredytu, tak żeby większa ilość osób mogła zaciągnąć kredyt. Pierwszą rzeczą jest obniżka stóp procentowych.

Jeżeli władze monetarną obniżą stopy procentowe, to koszt po jakim banki komercyjne pożyczają pieniądze od banku centralnego ulega zmniejszeniu. Zamiast 3 proc. odsetek mogą zapłacić 2 proc. Jednakże osoba prywatna nie zaciąga kredytu z banku centralnego, tylko z komercyjnego. Gdy klient udaje się do swojego bankiera w celu pozyskania kredytu, to przez niższe stopy procentowe może uzyskać atrakcyjniejsze warunki kredytowania oraz wyższy kredyt. Dzięki temu banki komercyjne mogą udzielić więcej kredytu, aczkolwiek niższe stopy procentowe przekładają się również na mniejszą marże i w mniejszym stopniu będą skłonne do negocjacji niższego oprocentowania. Spada też ich rentowność, a tym samym żeby nadrobić poprzednie zyski bank komercyjny musi udzielić o wiele więcej kredytów na większą kwotę. Fakt ten może przełożyć się na gorszych klientów, następnie na niespłacone kredyty. Niskie stopy procentowe wpływają również na nasze oszczędności. Jeżeli mamy kapitał, który chcemy ulokować na lokacie, to przy niskich stopach procentowych bank zapłaci nam 3 proc. odsetek w skali roku zamiast 5 proc. Każdy kij ma dwa końce i musimy o tym pamiętać.

Władze monetarne ustalając stopy procentowe tylko w pośredni sposób wpływają na stopy rynkowe, czyli na koszt pozyskania kredytu w sektorze bankowym oraz na rentowność obligacji. Czym niższe stopy procentowe ustalane przez bank centralny, to rentowność obligacji rządowych spada, koszt obsługi długu również spada.

Wpływ niskich stóp procentowych na gospodarkę

Niskie stopy procentowe są równoważne z tanim kredytem. Jeżeli kredyt jest tani, to wszyscy chętnie go zaciągają, przecież warto. Osoby, które wcześniej nie mogły pozwolić sobie na zakup nieruchomości z chęcią ją nabywają. Bowiem lepiej jest spłacać przez trzydzieści lat kredyt hipoteczny niż wynajmować mieszkanie przez ten sam okres czasu i go nie posiadać na własność. Dla poparcia powyższej tezy poniżej został przedstawiony wykres z stopami procentowymi ustalanymi przez Rezerwę Federalną (bank centralny USA) oraz koszt kredytu hipotecznego.

Stopy procentowe ustalane przez Rezerwę Federalną (Bank Centralny USA) na tle oprocentowania kredytów hipotecznych

Stopy procentowe ustalane przez Rezerwę Federalną (Bank Centralny USA) na tle oprocentowania kredytów hipotecznych

Źródło: zerohedge

Jak widać na powyższym wykresie, stopy procentowe (kolor czerwony) od 1981 roku spadły z 17.8 proc do 0.4 proc. w 2015 roku. Przez ten sam czas koszt finansowania kredytu hipotecznego spadł z 17 proc. do 3.4 proc.

W ten sposób odsetek osób posiadających nieruchomość wzrasta. Wszędzie widać dobrobyt. Coraz więcej rodzin może pozwolić sobie na zakup trzypokojowego mieszkania. Negatywnym aspektem powyższego zjawiska jest wzrost cen nieruchomości do niebotycznych poziomów. W ten sposób kreowane są bańki na rynku przez tani kredyt. Spowodowane jest to łatwością w dostępie do środków finansowych. Coraz większa ilość osób jest w stanie pozwolić sobie na zakup domu, które nie nadążają z rosnącym popytem, a to powoduje wzrost cen nieruchomości.

Oprócz wzrostu cen nieruchomości spowodowanych bardzo tanim kredytem rośnie cena aktywów finansowych tj. akcje, obligacje itp. Przy niskich stopach procentowych na rynku panuje złudne przekonanie o panującym dobrobycie. Zależność jest dosyć prosta:

Niskie stopy procentowe = drogie aktywa

Niskie stopy procentowe przez bardzo długi czas = bańka spekulacyjna

Stopy procentowe ustalane przez Rezerwę Federalną na tle indeksu S&P 500

Stopy procentowe ustalane przez Rezerwę Federalną na tle indeksu S&P 500

Źródło: Bloomberg

Dla zobrazowania tej zależności został przedstawiony powyższy wykres, na którym widać stopy procentowe ustalane przez Rezerwę Federalną (kolor biały) oraz indeks S&P 500 (kolor żółty). Gdy stopy procentowe zostały obniżone do bardzo niskiego poziomu i pozostały tam przez dłuższy czas, to po kilku latach na rynku zostały utworzone bańki spekulacyjne.

Niskie stopy procentowe zachęcają coraz większa ilość osób tanim kredytem i dobrobytem, jednak jest jedno ale. Jeżeli ktoś zaciągnie kredyt i go skonsumuje, to robi to na rzecz przyszłej konsumpcji. Tym samym nie będzie mógł wygenerować dodatkowego popytu na rzecz zwiększenia dobrobytu w przyszłości. Dodatkowym minusem niskich stóp procentowych jest nadmierne zadłużenie oraz niewiedza całego społeczeństwa. Następstwem niskich stóp procentowych jest rozdmuchana inflacja, a to zmusza bank centralny do zastosowania restrykcyjnej polityki monetarnej.

Restrykcyjna polityka monetarna

Restrykcyjna polityka monetarna ma ograniczyć podaż pieniądza przez banki komercyjne. Im wyższe stopy procentowe ustalane przez bank centralny, tym wyższe będą stopy procentowe w bankach komercyjnych. Czyli: im wyższe stopy, tym trudniej będzie nam uzyskać kredyt w banku. Jeżeli już dostaniemy zgodne na kredyt, to będzie niższy niż przy niskich stopach procentowych. W tym momencie następuje spadek liczby zaciąganych kredytów, a także rośnie windykacja niespłacanych długów. Kredytobiorcy w takich warunkach rynkowych nie mają za ciekawego życia, natomiast oszczędzający są wynagradzani. Wyższe stopy procentowe wpływają na wyższe oprocentowanie lokat bankowych, obligacji skarbowych itp. Dzięki temu możemy uzyskać wyższą stopę zwrotu z naszego kapitału.

Podwyżka stóp procentowych ma negatywne przełożenie na cały rynek aktywów finansowych, a w szczególności na rynek nieruchomości. Jeżeli wcześniej opłacało się kupić akcje płacące 4 proc. dywidendy, to przy wyższym oprocentowaniu lokat może stać się to nieopłacalne. W takich warunkach kapitał zaczyna migrować z rynku akcji do rynku pieniężnego. Wzrost stóp procentowych wpływa również na oprocentowanie starych kredytów hipotecznych. Jeżeli nie mamy stałego oprocentowania, to w jakimś momencie trwania kredytu zamiast 1000 zł spłaty miesięcznej będziemy musieli oddać 2000 tysiące zł. Mniejsza dostępność kredytu negatywnie odbija się na rynku nieruchomości. Deweloperzy nie są w stanie sprzedać tylu mieszkań ile wcześniej zaplanowali. Co więcej, osoby, które wcześniej zaciągnęły kredyt nie są w stanie go spłacić. Gdy dowiadują się, że wartość ich nieruchomości jest mniej warta niż zadłużenie pojawia się problem. Właśnie taki rozwój wydarzeń doprowadził do kryzysu w 2007 roku.

Niskie stopy procentowe --> tani kredyt --> drogie nieruchomości

Wysokie stopy procentowe --> drogi kredyt --> bessa na rynku nieruchomości

Restrykcyjna polityka monetarna stosowana jest przez bank centralny, gdy na rynku pojawia się widmo inflacji. Zawsze musimy brać pod uwagę możliwość podwyżki stóp procentowych w naszych inwestycjach. W takich warunkach akcje stają się o wiele mniej atrakcyjne niż rynek pieniężny. Wszystkie działania podjęte w ramach restrykcyjnej polityki monetarnej mają zmniejszyć podaż pieniądza w gospodarce.

Podsumowanie

W bieżącym artykule zostały omówione dwie polityki monetarne prowadzone przez bank centralny. W zależności od tego powinniśmy odpowiednie umieć wyselekcjonować aktywa warte zainteresowania. Pomimo kontroli stóp procentowych banki centralne mają do dyspozycji bardzo dużo innych instrumentów finansowych, które wpływają na wysokość oprocentowania. Wysokość stóp procentowych ustalana jest ze względu na warunki rynkowe, jednak o tym będzie druga część artykułu.

Polityka banków centralnych ma także aspekt psychologiczny. Podwyżka stóp procentowych w oczach inwestorów oraz przedsiębiorstw oznacza większe korzyści z oszczędzania, a nie inwestowania swojego kapitału. W tym czasie projekty inwestycyjne są odkładane na przyszłość oraz tańsze kredytowanie. Natomiast obniżka stóp procentowych może wywołać efekt wręcz odwrotny. Przy niskich stopach procentowych i bardzo dużym optymizmie większa część inwestorów zaczyna realizować projekty inwestycyjne. Skutkiem tego może być wzrost gospodarczy oraz większa liczba nietrafionych i nieprzemyślanych decyzji. Jeżeli jest zbyt duża, to zmiana polityki monetarnej prowadzonej przez banki centralne może doprowadzić do zapaści gospodarczej.

Scenariuszy w tym przypadku może być dużo. W pierwszej części zostały omówione podstawowe działania banków centralnych w celu ożywienia bądź oziębienia gospodarki. W drugiej części zostaną omówione czynniki gospodarcze, jakie kształtują politykę monetarną.