Regulator

Co się stanie, jeśli wybiorę regulatora?

Admiral Markets UK jest podmiotem regulowanym przez UK Financial Conduct Authority (FCA): Firm Ref № 595450.

Admiral Markets AS jest podmiotem regulowanym przez Estonian Financial Supervision Authority (EFSA): License № 4.1-1/46.

Wybór jednego z tych regulatorów pozwoli wyświetlić odpowiednie informacje na całej stronie. Jeśli chcesz wyświetlić informacje dotyczące innego regulatora, zaznacz go.

Dziękuję, rozumiem to
fca
efsa

PKB, czyli Produkt Krajowy Brutto cz. 1

Glowne pary walutowe na rynku Forex

Analitycy, inwestorzy, politycy oraz wszyscy inni cenią Produkt Krajowy Brutto bardziej niż jakikolwiek inny wskaźnik ekonomiczny, ponieważ jest najszerszym wskaźnikiem obejmującą całą gospodarkę. PKB obrazuje ogólną sytuacje gospodarczą kraju. Produkt krajowy brutto jest sumą wartości rynkowej dóbr i usług finalnych wytworzonych w gospodarce w danym kraju w określonym czasie. Do PKB wlicza się również podmioty zagraniczne, czyli mercedesy wyprodukowane w naszym kraju również wliczane są do tego wskaźnika. Zaraz obok PKB publikuje się PNB, czyli produkt narodowy brutto, który pokazuje wszystkie produkty wyprodukowane przez obywateli naszego kraju bez względu na to, gdzie się znajdują. Zatem cała produkcja KGHM, nawet ta, która pochodzi z innego państwa jest wliczana do PNB.

Czym jest PKB?

Jak już wcześniej zostało napisane, PKB jest sumą wartości rynkowej wszystkich dóbr finalnych i usług, które zostały wytworzone za pomocą czynników produkcji dostępnych na terenie danego państwa. Warto podkreślić, że liczone są jedynie dobra finalne, a nie półprodukty. Dobra finalne, są dobrami przeznaczonymi już do końcowej konsumpcji. Na przykład, sama mąka może być uważana za dobro finalne oraz pośrednie. Weźmy pod uwagę chleb, gdzie do produkcji potrzebna jest mąka. W tym przypadku dobrem finalnym będzie chleb, który będzie wliczony do PKB jako finalna produkcja, natomiast mąka uważana jest za półprodukt. Z drugiej strony, gdy mąka trafia na sprzedaż do sklepu detalicznego, to uważana jest za dobro finalne, a nie pośrednie.

LivePrimeCTA

W przypadku PNB sprawa wygląda podobnie, tylko w tym przypadku brane są pod uwagę jedynie dobra oraz usługi finalne wyprodukowane przez obywateli danego kraju w określonym czasie bez względu na ich położenie. PNB wyliczane jest z PKB, jednakże każdy przywiązuje większą miarę do drugiego wskaźnika. W skrócie, różnica polega na tym, że w PNB wyliczana jest także różnica pomiędzy wartością przychodów z zagranica oraz płatnościami na rzecz źródeł zagranicznych. Poniżej prosty przykład, jak PNB wyliczane jest z PKB.

PKB Polski = 100 miliardów PLN

Plus wpływy z reszty świata = 10 miliardów PLN

Minus płatności dla reszty świata = 12 miliardów PLN

Równa się PNB Polski = 98 miliardów

Proszę pamiętać, że są to wartości pokazujące, jak wylicza się PKB z PNB. Jak Państwo widzicie, różnica pomiędzy tymi wartościami jest bardzo mała, w rzeczywistości jest tak samo.

Obliczanie PKB

W każdej transakcji potrzebny jest sprzedający oraz kupujący. W ten sposób samo liczenie PKB może odbywać się na dwa sposoby. Pierwszym z nich zmierzenie aktywności kupującego, sumując wszystkie wydatki na towary oraz usługi. Z drugiej strony można patrzeć na sprzedającego rejestrując sumę dochodów oraz osób zatrudnionych w procesie produkcji. Teoretycznie dwie metody powinny generować taki sam wynik, jednakże przeważnie jest inaczej. Pierwsza metoda liczenia Produktu Krajowego Brutto nazwana została metodą zagregowanych wydatków, która jest o wiele bardziej rozpowszechniona od drugiej, czyli od metody dochodowej. Dy wyliczenia Produktu Krajowego Brutto wykorzystuje się równanie zagregowanych wydatków:

PKB = C + I + G+(X-M)

C- wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych

I – prywatne inwestycje krajowe brutto

G – rządowe wydatki konsumpcyjne i inwestycje brutto

(X-M) - wartość netto eksportu towarów i usług (import – eksport)

Skład PKB

C – Wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych

Konsumpcja jest jedną z najważniejszych składowych w Produkcie Krajowym Brutto. Polski PKB z racji konsumpcji wzrasta przeważnie o 3 proc. w skali roku. Wydatki konsumpcyjne są całkowitą wartością rynkową wydatków ponoszonych przez gospodarstwa domowe na: żywność, odzież, obuwie, wydatki mieszkaniowe, opiekę medyczną, transport itp.

Wydatki konsumpcyjne można podzielić na trzy składowe:

  • Dobra trwałe – pojazdy samochodowe i części, meble i artykuły gospodarstwa domowego oraz pozostałe. Do tej kategorii przypisane są wszystkie rzeczy, których okres wykorzystania wyniesie powyżej 3 lat.
  • Dobra nietrwałe – żywność, odzież i obuwie, benzyna etc.
  • Usługi – wydatki mieszkaniowe, usługi domowe, transport, opieka medyczna itp.

W każdym państwie wydatki konsumpcyjne są bardzo ważne, aczkolwiek w Stanach Zjednoczonych zawsze stoją na pierwszym miejscu. Spadające wydatki konsumpcyjne mogą być pierwszą oznaką słabnącej gospodarki. Wydatki konsumpcyjne w USA stanowią za 70 proc. całego PKB.

I – prywatne inwestycje krajowe brutto

Kategoria ta obejmuje wydatki firm (na działalność inwestycyjną), wydatki na budownictwo mieszkaniowe oraz zapasy. Jeżeli mówimy o zapasach, to mamy na myśli dobra finalne, które zostały wyprodukowane ale niesprzedane. Sama wartość zapasów może ulegać mocnej sezonowości. W USA mamy Halloween, gdzie niektóre przedsiębiorstwa przez cały rok produkują i magazynują swoje produkty. W Polsce mamy Zaduszki, gdzie niektóre przedsiębiorstwa przez cały rok produkują znicze jedynie na ten dzień. Z tego też powodu ekonomiści oraz inwestorzy dużą uwagę przywiązują do inwestycji trwałych, czyli prywatnych inwestycji krajowych.

G – rządowe wydatki konsumpcyjne i inwestycje brutto

Jak sama nazwa wskazuje, jest to suma środków pieniężnych przeznaczonych przez rząd na dobra oraz usługi. Do tej kategorii zalicza się wydatki na budowę, utrzymanie dróg, utrzymanie inwestycji publicznych itp.

Ostatnim elementem równania jest eksport netto. Jest to różnica wyrażona w lokalnej walucie usług oraz dóbr sprzedanych za granicę (eksport),a wartością zakupionych zza granicy usług oraz dóbr (import). Jeżeli państwo eksportuje więcej niż importuje, to PKB danego państwa jest podwyższone przez ten agregat. Z drugiej strony, gdy importuje więcej niż eksportuje, to nasz produkt krajowy brutto jest z tego powodu obniżany.

Przykładową publikacje PKB przedstawia wykres poniżej.

Źródło: mbank

Powyższy wykres przedstawia zmianę PKB w ujęciu rocznym. Kolorem zielonym zostały zaznaczone inwestycje, które odgrywają bardzo ważną rolę w gospodarce. Kolorem czerwonym eksport netto. Kolorem niebieskim została zaznaczona konsumpcja, która cały czas napędza PKB, natomiast na żółto – zapasy. Wzrost PKB zaznaczono czarną linii, jest średnią z 4 czynników. Wzrost zapasów oraz spadek inwestycji w gospodarce może zapowiadać recesję gospodarczą. Wszystkie czynniki oraz jak je rozpatrywać zostaną opisane w drugim artykule, które w pełni zostanie poświęcony przełożeniu PKB na rynek kapitałowy.

PKB ujęcie nominalne i realne

Podczas publikacji danych o produkcie krajowego brutto otrzymujemy PKB w ujęciu realnym oraz nominalnym. Jest to część bardzo ważna, którą warto zapamiętać, bowiem obydwie wartości mogą znacząco od siebie odbiegać.

PKB nominalny jest publikowany w cenach bieżących.

PKB realny publikowany jest w cenach realnych, obowiązujących w ustalonym roku bazowym.

Ekonomiście oraz inwestorzy chętniej patrzą na miarę realną zamiast nominalną. Powód jest jeden, pieniądz z czasem zawsze traci na wartości. Aby lepiej, to zrozumieć posłużę się przykładem. Załóżmy, że mamy gospodarkę, która produkuje zaledwie dwa dobra. Niech to będą ołówki i długopisy. Ołówek kosztuje 1 zł i przez cały roku z dostępnych zasobów produkcyjnych wyprodukowano ich 1000. Długopis kosztuje 2 zł i wyprodukowano ich 2000.

Ołówek: 1 zł x 1000 szt. = 1000 zł

Długopis 2zł x 2000 szt. = 4000 zł

PKB nominalne = 5000 zł

PKB nominalne w roku X wynosi 5000 zł. Załóżmy, że rok wcześniej po raz kolejny wyprodukowano tyle samo ołówków oraz długopisów, ale ceny w gospodarce się podwoiły.

Ołówek 2zł x 1000 szt. = 2000 zł

Długopis 4 zł x 2000 szt. = 8000 zł

PKB nominalne = 10 000 zł

Patrząc na sam wynik PKB, możemy powiedzieć, że gospodarka wzrosła w zniewalającym tempie. Bynajmniej jest to PKB nominalne. Czy w drugim roku coś się zmieniło? Czy gospodarka wyprodukowała więcej? Pamiętajmy, iż w naszej gospodarce wzięliśmy pod uwagę jedynie dwa produkty. Razem z bardziej rozwiniętą gospodarką pojawią się coraz większe problemy. Właśnie z tego względu, PKB realny jest bardziej miarodajną metodą odnoszącą się do realnego wzrostu gospodarki. Odniesienie do roku bazowego likwiduje niepewność, czy wzrost gospodarczy nastąpił z powodu wzrostu produkcji, czy wzrostu cen w gospodarce.

Jeżeli mielibyśmy policzyć PKB realne, to w kolejnym roku działalności odnieślibyśmy ilość wyprodukowanych towarów do starej ceny, czyli roku bazowego. W naszym przypadku, w drugim roku działalności państwa nie liczylibyśmy ołówka po 2 zł, ale po starej cenie, czyli po 1 zł. Z długopisem byłoby podobnie.

Różnica pomiędzy PKB nominalnym, a PKB realnym wynika głównie ze względu inflacji. Różnica pomiędzy tymi wartościami jest właśnie inflacją, taki wynik nazywany jest deflatorem cenowym. W skrócie, deflator PKB jest miernikiem poziomu cen dla całej gospodarki. Pozwala stwierdzić, czy w gospodarce w ciągu roku nastąpił realny wzrost, czy spadek PKB. Deflator oblicza się przez podzielenie PKB nominalnego przez PKB realny, a otrzymany wynik należy pomnożyć razy 100. Poniżej znajduje się wzór:


{\displaystyle {\text{deflator}}={{\text{PKB}}_{\text{nominalny}} \over {\text{PKB}}_{\text{realny}}}\cdot 100}


Dla przykładu, jeżeli PKB nominalny i realny w tym samym okresie wyniosły taką samą wartość, to inflacji nie było. Jeżeli jednak PKB nominalny wyniósł 600 euro, a realny 350 euro, to podstawiając do równania wynik będzie równy 171. Oznacza to, że ceny w badanym okresie wzrosły o ponad 71 proc.

Podsumowanie

Raport o PKB jest jednym z najważniejszych wskaźników makroekonomicznych dla inwestorów oraz polityków. Rozwój gospodarczy jest jedynie pochodną z rynku pracy, optymizmu inwestorów oraz innych wskaźników, ale jako jedyny – pokazuje całość. Nic dziwnego, że uczestnicy rynku także sprawdzają kiedy odbywa się publikacja PKB. Każdy z analityków koncentruje się na innej działce. Analitycy od sprzedaży - na konsumpcji. Specjaliści od rynku nieruchomości patrzą na udział wydatków na budownictwo w wydatkach inwestycyjnych. Inwestorów specjalizujących się w spółkach związanymi z obronnością państwa interesują dane dotyczące wydatków na wojsko. Analitycy rynku długu – skupiają się na deflatorach, ponieważ obawiają się, że inflacja może wywłaszczyć ich w całości z przyszłego dochodu. Lista ta może być bardzo długa. Wszyscy z nich porównują PKB nominalne do realnego. Dla inwestorów nie liczy się aktualna publikacja PKB, ale prognoza. Inwestorzy lubią, gdy gospodarka ma przed sobą świetlaną przyszłość, ponieważ mogą w nią zainwestować. Z reguły poszukują tych gospodarek, które rozwijają się lepiej od pozostałych. W pierwszym artykule została przedstawiona sama metodologia liczenia wskaźnika, w części drugiej znajdziesz bardziej praktyczne wykorzystanie PKB oraz jego przełożenie na rynek kapitałowy.

EduCTA